Op een heel elegante en slimme manier verweeft Chalandon het proces tegen Gestapo-leider Klaus Barbie met het leven van zijn eigen vader die als collaborateur mee heulde met de nazi's en het Vichy-regime van Maarschalk Pétain. Net zoals in andere van zijn romans, is de relatie met zijn manipulatieve, leugenachtige en gevoelloze vader de drijfveer voor het schrijven. De ik-figuur gaat graven in het verleden en in gerechtsarchieven van het eind van de Tweede Wereldoorlog om de geschiedenis van zijn vader te ontrafelen en eindelijk de waarheid te ontdekken. In parallel - en perfect opgebouwd in deze roman - wordt het hele proces tegen Klaus Barbie verhaald, met alle getuigenissen, pleidooien en veroordelingen.
Het verhaal is diep emotioneel, inclusief het oppakken en naar de concentratiekampen verzenden van de 44 kinderen van Izieu, een huis ergens in bergen waar joodse ouders hun kinderen hadden ondergebracht om hen voor de nazi's te beschermen, maar dan toch verraden en op bevel van Barbie op de trein gezet. De echte realiteit is de horror, inclusief de onverbloemde getuigenissen die op het proces worden gegeven.
Tegelijk is het verhaal grotendeels autobiografisch, met de standpunten van progressief journalist Sorj diametraal tegengesteld aan het mythomane rechtse gedachtengoed van de vader. Het onbegrip, de leugens, het weglachen, het minimaliseren zijn vreselijk om als kind telkens weer mee geconfronteerd te zijn geweest. Maar gaandeweg wordt het verhaal van de vader genuanceerder, laffer, zelfzuchtiger, een psychologische roep op lijfsbehoud in een wrede en meedogenloze wereld.
"J'étais prêt à tout lire et à tout comprendre. J' étais heureux de savoir, et terrifié par ce que j'allais apprendre. Peur d'avoir un dénonciateur pour père, un voyou grattant des lettres anonymes ou téléphonant à la Gestapo. Lorsque je t'ai lu désertant l'armée française défaite pour t'enroler dans la légion de Pétain, j'ai espéré que ton histoire s'arrêterait là. Un jeune décervelé rejoignant la loi du plus fort en se rêvant sauveur du pays. Cette guerre-là m' allait bien. Elle me permettait de comprendre tout le reste. Toi qui, ta vie entière, t'étais reproché de ne pas aller plus loin dans ton combat, d' abandonner tes camarades aux portes de la LVF (Légion des Volontaires Français, a French collaborationist military unit that fought for Nazi Germany on the Eastern Front), de suivre leurs batailles plus tard, dans les livres d'histoire, et de raconter à ton bonhomme de fils que tu y étais. Orgueil, vanité, arrogance,mensonge, folie, tout cela se tenait. Mais plus j'avançais dans ton histoire, la vraie, faite de témoignages, de déclarations, de lettres, de tampons et de signatures, plus tout cela volait en éclats. Tout ce que tu avais prétendu était faux et tout ce que tu avais raconté était vrai." (p. 208)
Literatuur kan nog hoogstaand zijn, maatschappelijk relevant en emotioneel.
Een heel sterke aanrader.
---
In a very elegant and clever way, Chalandon weaves together the trial of Gestapo leader Klaus Barbie with the life of his own father, who, as a collaborator, went along with the Nazis and Marshal Pétain’s Vichy regime. As in his other novels, his relationship with his manipulative, deceitful and callous father is the driving force behind his writing. The first-person narrator delves into the past and into court archives from the end of the Second World War to unravel his father’s history and finally uncover the truth. In parallel – and perfectly structured within this novel – the entire trial of Klaus Barbie is recounted, complete with all the testimonies, closing arguments and verdicts.
The story is deeply emotional, including the rounding up and deportation to the concentration camps of the 44 children from Izieu, a house somewhere in the French mountains where Jewish parents had hidden their children to protect them from the Nazis, only for them to be betrayed and put on a train on Barbie’s orders. The true reality is one of horror, including the unvarnished testimonies given at the trial.
At the same time, the story is largely autobiographical, with the views of the progressive journalist Sorj standing in stark contrast to his father’s mythomaniacal right-wing ideology. The lack of understanding, the lies, the brushing it off with a laugh, the downplaying – it must have been awful to be confronted with all this time and again as a child. But gradually, the father’s story becomes more nuanced, more cowardly, more selfish – a psychological cry for self-preservation in a cruel and ruthless world.
Literature can still be of a high standard, socially relevant and emotionally moving.
Highly recommended!
No comments:
Post a Comment