Showing posts with label J. M. Coetzee. Show all posts
Showing posts with label J. M. Coetzee. Show all posts

Thursday, July 18, 2024

J.M. Coetzee - The Pole (and other stories) (Harvill Seckers, 2023) ****


Coetzee keeps amazing us with his generous mind, his stylistic skills and his sense of balance in telling a story. The central story in this novella is Beatriz, a Spanish woman in her late fourties, who invites a 70-year old Polish pianist for a recital in Barcelona. An unlikely relationship buids up, including a joint holiday, and a trip to Poland. Things turn a little awkward - it actually was from the start - yet human and tender at the same time. There is something paradoxical in their relationship: tender and distant, adventurous and cautious, shameful and irresistible, selfish and altruist ... the ideal field of tension for a great novelist to thrive in. There is no real narrator, but the distant author himself, who literally enumerates - yes, with numbered paragraphs - in a very descriptive way what is happening, as if he is observing his characters from a distance. 

"4. Where do they come from, the tall Polish pianist and the elegant woman with the gliding walk, the banker's wife who occupies her days in good works? All year they have been knocking at the door, wanting to be let in or else dismissed and laid to rest. Now, at last, has their time come?"

The "other stories" in the book are all about Coetzee's Elisabeth Costello, whom we of course know from the novel with the same name. The fact that she is also a woman with adult children gives a sense of coherence to the entire book. 

Easy to recommend. 
 

Saturday, December 26, 2020

J.M. Coetzee - The Death Of Jesus (Harvill Secker, 2020) & J.M. Coetzee - The Schooldays of Jesus (Vintage, 2016) ****


 Several years ago I was very positive about Coetzee's "The Childhood of Jesus". "The Schooldays of Jesus" and "The Death of Jesus" are the two sequels to complete the trilogy. 

The life of the young David continues with his so-called parents Simon and Inès in the city of Estrella, in a fictional Latin American country in a distant future. It's not science fiction, because there is clearly no technological difference with our world of today, yet society is different. A little out of kilter, with generous and friendly people surrounding the young family. 

Young David continues to be stubborn, intelligent and unpredictable in the questions he asks and in the irrational requests he makes. He wants to create his own life, and goes to a dance school. Again, the school is not entirely normal and is run by a bizarre and friendly couple. I will not tell the rest of the story but it is more than worth reading. 

Coetzee manages to create a strange universe which is entirely plausible but at the same time eery and ominous. Nothing appears to be real yet he never goes into areas that you could describe as "fantasy" or "extra-ordinary". 

At the same time he forces us to reflect on our world, and to challenge our way of thinking and our perspective on things. Simon's rational 'common sense' has to constantly fight the irrational approach of young David, even if Simon often has to concede that he does not have the answer himself to David's unrelentless questioning. Instead of Simon's more scientific approach to understanding truth and reality, David's approach is one of experience, where knowledge is not acquired but revealed, as by a flash of insight, of art and of physical effort.

In this trilogy, Coetzee also writes a very captivating story, well written, deep and sensitive. 







Saturday, May 25, 2013

J.M. Coetzee - The Childhood Of Jesus (Harvill Secker, 2013) ****


Coetzee blijft verbazen. Ook met "The Childhood Of Jesus", een roman waarin Jezus niet aan bod komt, laten we dat meteen duidelijk maken, maar waarin een jongetje van vijf (David) samen met een oudere man (Simon) met de boot aankomt in een land waar iedereen welwillend is, openlijk begaan met hun welzijn, maar dat mank loopt van de onduidelijkheden en kafkaiaanse bureaucratie.

De wereld waarin ze terechtkomen is irreëel, een soort beloofde land, waarin alles gratis is, waarin arbeiders filosoferen en studeren in de avondschool, waar iedereen gratis eet in gemeenschappelijke cafetaria's, waar vreemdelingen worden opgevangen, maar waar op het eerste zicht een monotone droefheid heerst, en weinig levensvreugde. Toch is alles ook bevreemdend en irrationeel, zelfs door een teveel aan logica (maar soms ook door een gebrek eraan). De normale zaken van het leven worden in vraag gesteld, en de bijna natuurlijke gang van zaken onmogelijk gemaakt door een overdaad aan rationalisering.

Om enkele voorbeelden te geven over seks :

"Between a man and a woman' he says at last, 'there sometimes springs up a natural attraction, unforeseen, unpremeditated. The two find each other attractive or even, to use the other word, beautiful. The woman more beautiful than the man, usually. Why the one should follow from the other, the attraction and the desire to embrace from the beauty, is a mystery which I cannot explain except to say that being drawn to a woman is the only tribute that I, my physical self, know how to pay to the woman's beauty. I call it a tribute because I feel it to be an offering, not an insult'. 
He pauses. 'Go on', she says. 
'That's all I want to say'. 
'That is all. And as a tribute to me - an offering, not an insult - you want to grip me tight and push part of your body into me. As a tribute, you claim. I am baffled. To me the whole business seems absurd - absurd for you to want to perform, and absurd for me to permit".

Wanneer hij dan uiteindelijk overweegt naar een bordeel te gaan, en hier met één van zijn nieuwe collega havenarbeiders over spreekt, die ook 's avonds filosofie studeert :

'Don't you and your friends use them? What do you do about - what shall I call them? - physical urges? 
'Physical urges? Urges of the body? We were disussing those in class. Would you like to hear what conclusion we came to? 
'Please'
'We started by noting that the urges in question have no specific object. That is to say, it is not some particular woman towards whom they impel us but towards woman in the abstract, the womanly ideal. Thus when, in order to still the urge, we resort to a so-called recreation centre, we in fact traduce the urge. Why so? Because the manifestations of the ideal on offer at such places are inferior copies; and union with an inferior copy can only leave the searcher disappointed and saddened".

In deze vreemde wereld, wordt het jongetje toevertrouwd aan Inés, één van de eerste vrouwen die ze tegenkomen, en van wie Simon beweert dat ze Davids moeder is, en vreemd genoeg, aanvaard Inés deze gedachtegang, hoewel iedereen weet dat die onwaar is. David ontwikkelt zich als een superintelligent, vriendelijk maar nukkig kind, wiens manier van denken elke interactie met zijn omgeving, te beginnen met zijn leerkrachten, onmogelijk maakt. Om hem te helpen, willen de schoolinstanties hem naar een internaat zenden, waar hij beter begeleid zal worden. Om aan deze dwang te ontsnappen, vluchten Simon, David en Inés naar het noorden.

Er zijn geen andere woorden voor te vinden dan "bizar". De wereld, de mensen, de dialogen, de plot, de ontwikkeling van de plot, het einde. Het geheel is geniaal ineengeknutseld met een perfect evenwicht van filosofie en karakters en vertelling, samen met een schitterend gevoel voor tempo. Een boek dat zeker bijblijft en meteen aanzet tot herlezen, niet enkel om te proberen het verhaal beter te begrijpen, maar ook voor Coetzee's heerlijke stijl.

Friday, October 31, 2008

J. M. Coetzee - Diary Of A Bad Year (Vintage, 2008) ****½

Nederlandse titel : Dagboek Van Een Slecht Jaar

Van nobelprijswinnaar J.M. Coetzee kan ik vele boeken aanraden, maar vooral "The Lifes & Times of Michael K." vond ik schitterend, zijn latere romans vond ik iets minder. Te intellectualistisch, te gezocht. Maar met Diary Of A Bad Year, is hij én intellectualistisch, én emotioneel, én vormgevend vernieuwend. De roman bestaat uit drie parallel lopende vertelniveaus, die elk letterlijk één derde van elke bladzijde beslaan, met een lijn tussen. Je kan de drie verhalen dus eigenlijk na elkaar lezen, maar het is best het blad per blad te doen. Op de eerste lijn staan "opinies" over de wereld, over de staat, over het gezag, over terrorisme, over taalgebruik, enz. Op het tweede niveau staat het verhaal van de auteur van deze "opinies" die, aangetrokken door een jonge Filipina die hij in het park ontmoet, haar vraagt zijn teksten uit te tikken. Op het derde verhaalsniveau staan de kommentaren en de verhaallijn van Anya, Filipina. De auteur is een oud man, die zijn tachtigste verjaardag nadert, maar toch valt voor de charme van de jonge vrouw. Hoewel hij haar niet echt nodig heeft, slaagt hij er toch in haar te strikken voor het tikwerk. Vanuit haar normale nuchterheid geeft ze wel kommentaar op zijn teksten, en raadt hem aan te schrijven over wat hij voelt en ziet, in plaats van over abstracte politiek-sociaal-economische onderwerpen. Coetzee bespeelt de drie lagen meesterlijk. En de drie evolueren doorheen de roman op de meest geraffineerde manier. Naarmate zij hem begint te bepalen, wordt zij ook meer en meer door hem ingepalmd, en de onderste laag, die oorspronkelijk bestond uit haar negatieve reacties tegenover hem, blijft negatief maar het vertelperspectief verschuift geleidelijk naar dat van haar vriend. De middelste laag evolueert van de ik-persoon naar Anya als vertelster en de bovenste laag van neutraal filosoferend, naar een ik-verhaal. Maar dat is natuurlijk enkel structuur. Wezenlijker zijn het gradueel overmeesteren van het abstracte denken door de emotionele en interpersoonlijke component.

Coetzee is meesterlijk : licht, diepzinnig, gevoelig.

Thursday, June 21, 2007

J.M. Coetzee - Foe - ***


Coetzee herschrijft het verhaal van Robinson Crusoe in dit dunne boekje vanuit het perspectief van Susan Barton, die samen met hem verstekeling was op hetzelfde eiland en uiteindelijk in het verhaal geen plaats kreeg van de auteur, die "Foe" heet. Crusoe is een onaangenaam, weinig communicatief en ook niet bijster intelligent individu. Vrijdag is een onpeilbare, stomme (tong uitgerukt), droevige figuur die niet kan communiceren, maar wel samen met Susan van het eiland kant ontsnappen, terwijl eerder al gestorven was. Het hele verhaal gaat over persoonlijke identiteit, waarheid en communicatie, of eerder over het gebrek aan de drie. De middelen om de waarheid te achterhalen zijn beperkt als er niet wordt gecommuniceerd, dus wordt maar een nieuwe waarheid verzonnen, waardoor de identiteit van de verschillende personages geweld wordt aangedaan. Is Friday dom omdat hij niet praat? Wie is Foe, en wat zijn zijn ware intenties? En is die Susan Barton wel altijd correct? Wie is het geheimzinnige meisje dat beweert de verloren dochter van Susan Barton te zijn? Wanneer mag je de waarheid geweld aandoen? Coetzee slaagt erin om door deze relatief unieke personages, maar ook door zijn schrijfstijl, een interessante wereld op te bouwen. Een leuk boekje, dat je op verschillende niveaus kan lezen, bvb ook die van uitbuiting (zwarten, vrouwen, ...), intelligent gebracht. Maar het beste boek van Coetzee is nogal "The Life & Times of Michael K", dat je absoluut moet lezen, gevolgd door "Disgrace". Over "Elisabeth Costello" was ik minder enthousiast.

Saturday, December 30, 2006

Mijn TOP 20 van de beste fictie

Hier is het lijstje van de boeken die mij het sterkst gepakt hebben.

  1. Thomas Pynchon - Gravity's Rainbow
  2. George Perec - Het Leven Een Gebruiksaanwijzing
  3. Martin Amis - The Information
  4. Gabriel Garcia Marquez - Chronicle Of A Death Foretold
  5. Mario Vargas Llosa - The War Of The End Of The World
  6. Haruki Murakami - The Wind-Up Bird Chronicle
  7. Milan Kundera - The Unbearable Lightness Of Being
  8. Salman Rushdie - Midnight's Children
  9. Dave Eggers - You Shall Know Our Velocity
  10. Truman Capote - In Cold Blood
  11. Elias Canetti - Auto Da Fe
  12. J.M. Coetzee - The Lifes And Times Of Michael K.
  13. Mordechai Richler - The Apprenticeship Of Duddy Kravitz
  14. Philip Roth - American Pastoral
  15. Saul Bellow - Humboldt's Gift
  16. Mario Vargas Llosa - The Feast Of The Goat
  17. Yorgi Yatromanolakis - The History Of A Vendetta
  18. Gabriel Garcia Marquez - Love In Times Of Cholera
  19. Milan Kundera - Ignorance
  20. Milorad Pavic - Het Chazaars Woordenboek
Misschien denk ik er volgend jaar anders over, maar zo ziet die lijst er vandaag uit, zonder bepaalde rangorde.