David Bezmozgis - The Free World (Penguin, 2011) **

In zijn debuutroman schetst Bezmozgis het lot van de familie Krasnanskys, een joodse familie die in het begin van de jaren '70 de Sovjet-Unie ontvlucht en in Rome terechtkomt, als tussenstation voor de Verenigde Staten. Het verhaal vindt volledig in Rome plaats, en beschrijft de spanningen en relaties tussen de ouders en adolescente kinderen die elk met hun persoonlijkheid zich staande proberen te houden in een niet erg verwelkomende omgeving.

Bezmozgis heeft waarschijnlijk goed geput uit zijn eigen familiale achtergrond om anecdotes te vinden om zijn verhaal te spijzen, inclusief de flash-backs over het leven in de Sovjet-Unie van de generatie ervoor. Het is allemaal nogal speels en lichtvoetig ondanks de ernst van het onderwerp. Uiteindelijk krijgt zijn licht spottende toon de overhand, ten nadele van een vlakke plot en redelijk vlakke personages.

Jeffrey Eugenides - The Marriage Plot (FSC, 2011) ****

De titel van "The Marriage Plot" verwijst naar de romantische liefdesromans van het eind van de 19e eeuw, waarin de plot wordt opgebouwd rond de keuze van de vrouwelijke en feministische hoofdfiguur voor één van de mannen in haar omgeving, een keuze tussen rationaliteit en passie, maar ook een tussen verschillende karakters, elk met hun eigenheden, hun demonen en eigen toekomstverwachtingen.

Eugenides' "Middlesex" is een absolute aanrader, en deze roman komt er iets onder, knap geschreven, maar anders van opzet, minder episch, maar met heel wat sympathie opnieuw voor de vaak complexe en niet alledaagse persoonlijkheden van de personages. Dit boek heeft wat Jonathan Frantzens "Freedom" mist : een bijna natuurlijk en organisch verhaal met personages die minder programmatisch zijn. De vergelijking is nodig omdat beide romans tevens een tijdsbeeld willen geven van het Amerika van vandaag, met alle mogelijkheden voor het individu om te kiezen, voor waarden, voor opleiding, voor werk, voor vertier, voor godsdienst, en hier al even gemakkelijk in verloren lopen als hun weg vinden.

Aanrader.

David Grossman - To The End Of The Land (Vintage, 2010) ***

Deze roman heeft een rist prijzen en eindejaarsvermeldingen gekregen in heel wat landen, en je kan dat begrijpen als je Grossmans realistische en verfijnde stijl als uitgangspunt neemt, samen met de politieke context van het Israël van vandaag. Anderzijds is hij een weinig economisch schrijver die verschrikkelijk veel tijd neemt om tot de essentie te komen.

Zijn personages, en deels ook de plot, komen inderdaad scherp uit de verf, mede door de onrechtstreekse detailbeschrijvingen van hun fysieke omgeving en hun psychologie, maar het duurt allemaal zo verschrikkelijk lang. Ik kan het enigszins nog aan dat een roman traag opschiet voor zover je kan genieten van de stijl bij elke zin, zoals het poëtische bij een Herta Müller of het sarcastische bij een Martin Amis, maar Grossman heeft dit door zijn realistische stijl nu net niet.

Dus : goed, maar traag.

Nog enkele Penguin Modern Classics

Nog enkele miniboekjes van Penguin gelezen. Zoals eerder geschreven : een mooie selectie.


Jorge Luis Borges - The Widow Ching-Pirate (Penguin, 2011) *****

Een mooie introductie tot de vreemde wereld van Borges, waarin taal, filosofie en fantasie elkaar ontmoeten in de creatie van nieuwe werelden, vol mogelijkheden en bizarre ontwikkelingen, die tegelijk spielerei zijn als een spiegel voor de samenleving. Borges' stijl is tegelijk poëtisch en beschrijvend wetenschappelijk, alsof hij effectief een verslag uitbrengt van de gebeurtenissen die beschreven zijn.

D.H. Lawrence - Odours of Chrysanthemums (Penguin, 2011) ****

Dit boekje bevat twee kortverhalen, "Odour Of Chrysanthemums", waarin een mijnwerkersvrouw het dode lichaam van haar man aangeboden krijgt op het eind van een werkdag, en "The Blind Man", waarin een jonge vrouw een vroegere vriend uitnodigt om de monotonie te doorbreken van haar leven nu haar man blind is geworden. Ik had nooit iets van Lawrence gelezen, hoewel zijn "Women In Love" hier al een paar jaar op het schap staat, en hij klinkt verrassend modern in zijn beschrijving van de psychologie van de hoofdpersonages, en zijn schrijfstijl is verbluffend. Een goede reden om zijn grotere werk aan te vatten.


Primo Levi - The Magic Paint (Penguin, 2011) ****

Ik dacht dat ik alles had gelezen van Primo Levi, maar dat bleek dus fout te zijn. Alle verhalen uit dit boekje komen uit de bundel "A Tranquil Star" uit 2007, maar voor wie die niet kende, is ook dit een aanrader. Levi is de verteller van het dagelijkse leven, met een uitzonderlijke bewondering voor industrieel vakmanschap - zijn "The Wrench" is een absolute aanrader in dat perspectief - en ook hier gaat het titelverhaal over een magische verfsoort die beschermt tegen ongeluk. Levi's kracht schuilt in zijn lichtvoetige benadering van het alledaagse dat een bijzondere en fantasierijke kwaliteit krijgt. Zo beschrijft het verhaal "Bureau Of Vital Statistics" hoe in de hemel, voorgesteld als een groot kantoorgebouw een ambtenaar dagelijks de steekkaarten moet invullen van de mensen die in de volgende dagen gaan sterven, en hij moet telkens de manier waarop dit gebeurt verzinnen op basis van de beperkte informatie die al op de steekkaarten staat.

Alle aanraders.

Howard Jacobson - The Mighty Walzer (Vintage, 2000) **

 Een roman over ping-pong? Dat moet kunnen. Zeker als de kleine Oliver Walzer van kindsbeen af een natuurlijk talent blijkt te hebben voor de sport, en die als ontsnappingsroute ziet uit de kleinburgerlijke joodse wereld in het Manchester van de jaren '50. Met een vader als marktkramer, een bezorgde moeder, enkele vrijgezellen tantes, en een heleboel kleurrijke figuren, oplichters, racisten, agenten, tegenstanders en helden, de ene al slimmer dan de ander, worstelt de kleine Oliver zich door zijn bestaan heen.

Jacobson heeft een ongelooflijk eerlijke en plezierige schrijfstijl, die de ervaringen van het jongetje en zijn volwassen worden perfect beschrijft, inclusief zijn angsten en seksuele fantasieën. De hier en daar gebruikte jiddische woordenschat geeft wat couleur locale.

Een sympathieke roman, maar niet meer dan dat. Grappig, goed geschreven, dat wel.

Roberto Bolaño - Distant Star (New Directions, 2004) ****

Wie Bolaño kent van zijn "2666" en "The Savage Detectives" zal met plezier ook dit oudere en dunnere werkje van hem lezen. Het verhaal beschrijft het leven van de Chileense dichter Alberto Ruiz-Tagle, een absolute romanticus die de donkerste kant van het Pinochet-regime mee gestalte geeft, en tegelijk een "bekende Chileen" van dat moment wordt, door spectulaire events zoals het schrijven van gedichten in de lucht met vliegtuigrook, of hoe noem je zoiets.

Bolaño's stijl is zoals in zijn later werk ook nu al zeer vertellend, eerder dan beschrijvend of expressief, en dit zonder veel franje of uitweidingen, terugkijkend op de gebeurtenissen zoals die jaren geleden plaats hebben gevonden. Zijn thema's van literaire en poëtische kringen, de marginale dichters die de ziel van de mens en het universum willen raken, en die in permanent conflict is met de botte, materialistische maatschappij waarin ze vertoeven. Het knappe van dit verhaal is dat de hoofdfiguur de brug vormt tussen beide, en door zijn opportunisme een "distant star" wordt.

Een sterke aanrader.

Hanif Kureishi - Collected Stories (Faber & Faber, 2010) ****

Alle kortverhalen van de Brits Pakistaanse auteur Hanif Kureishi zijn nu gebundeld in deze klepper van 680 bladzijden, maar de echte Kureishi-fan zal ze intussen al wel gelezen hebben. Het boek bundelt de reed vroeger verschenen "Love In A Blue Time" (1997), "Midnight All Day" (1999), "The Body" (2002). De echt nooit eerder gepubliceerde verhalen beslagen een tachtigtal bladzijden.

Voor wie Kureishi niet kent, zou ik wel aanraden met zijn bekendste romans te beginnen : "The Buddha Of Suburbia", "My Beautiful Laundrette", maar ook "Intimacy" of "The Black Album". Kureishi is een meester het neerzetten van hedendaagse maatschappelijke conflicten maar dan samengebald in de microkosmos van een familie, een koppel, ... altijd gesitueerd in het Londen van vandaag.

Je kan je wel de vraag stellen voor wie een dergelijke verzamelbundel bestemd is. Voor wie Kureishi nooit heeft gelezen zijn een zestigtal verhalen in één keer wel erg veel. Wie Kureishi kent, heeft waarschijnlijk vier vijfden van het boek al gelezen. Dat gezegd zijnde, blijft het wel boeiende lektuur.